Lichtjesfeest ofwel Holywins is de positieve tegenhanger van Halloween en word (ook) gevierd op 31 oktober. Holywins is Engels voor: Heiligheid wint. Het vind zijn oorsprong in Parijs in 2002 en heeft zich daarna snel verspreid over landen van Europa en Latijns Amerika. Waar halloween voor eng en griezelen, monsters en dood staat, wil Holywins het leven, het licht vieren. Hiermee wordt de oorspronkelijke betekenis van Allerheiligen van 1 november (All Hallow’s Eve) hersteld.
Kinderen en soms ook hun ouders verkleden zich als Heiligen of Bijbelse figuren. Bijvoorbeeld Sint Franciscus, Sint Christoffel, ridders of engelen. Tijdens de feesten worden spelletjes gedaan en knutselactiviteiten. Naast het feestelijke gedeelte is er ook plaats voor een gezamenlijk gebed en eucharistieviering.
Net als bij halloween krijgen de kinderen ook lekkers. Vaak samen met een positieve boodschap over het licht of een kaartje met een Bijbelse quote.
Het idee is eigenlijk heel mooi: waar halloween vaak speelt met donkerte, angst, dood en griezelbeelden, legt zo’n lichtfeest juist de nadruk op licht, hoop, heiligen en Christus als Licht van de wereld.
Halloween zoals we het nu kennen heeft een weg van wel 2000 jaar doorlopen. Van snoep als losse ogen en bebloede vingers, de uiterlijke vertoning van in massa geproduceerde kostuums, is Halloween zo door en door Amerikaans geworden en gecommercialiseerd, dat we vaak vergeten dat het feest voortkomt uit veel oudere wortels die ver buiten Amerika lagen.
De oudste laag is Samhain — uitgesproken ongeveer als sow-in — een oud Gaelisch/Keltisch feest wat einde van de zomer betekend, rond het einde van de oogst en het begin van de donkere helft van het jaar. Dat werd vooral gevierd in Ierland, Schotland en andere Keltische gebieden. Met Samhain begon het nieuwe jaar, wat bij ons 1 november op de kalender is. Men geloofde dat rond die overgang de grens tussen de wereld van de levendenen die van geesten of andere
bovennatuurlijke wezens dunner werd. Vele bovennatuurlijke wezens komen tevoorschijn en dwalen een spookachtige nacht op de aarde rond. Om deze demonen, feeën en andere engerds gunstig te stemmen, liet men voedseloffers achter. Om zelf niet gepakt te worden, kleedde men zichzelf ook zo. Zo vielen ze niet op. Ook werden er vuren aangestoken, om de duisternis te verdrijven
Daarna komt de christelijke laag. Vanaf de vroege middeleeuwen kreeg 1 november steeds duidelijker de betekenis van Allerheiligen — All Hallows’ Day — en werd de avond ervoor All Hallows’ Eve genoemd, later samengetrokken tot Halloween.
Deze verandering vond waarschijnlijk plaats toen paus Gregorius III de kerkelijke viering van heiligen verplaatste van 13 mei naar 1 november;
In de middeleeuwen ontstonden ook christelijke gebruiken zoals souling: armen of kinderen gingen langs huizen voor “soul cakes” in ruil voor gebeden voor overledenen. Dat lijkt al opvallend veel op een voorloper van trick-or-treat.
En dan komt Amerika. In de 19e eeuw namen vooral Ierse en Schotse immigranten hun gebruiken mee naar de VS. Daar werden ze gemengd, vereenvoudigd, uitgebreid en uiteindelijk enorm gecommercialiseerd. De moderne combinatie van kostuums, snoep, pompoenen en massale decoratie is dus voor een groot deel Amerikaanse verpakking van oudere Europese tradities.
Ook de jack-o’-lantern is mooi Iers: oorspronkelijk sneed men gezichten in rapen of knollen. In Amerika stapte men over op pompoenen, simpelweg omdat die daar volop beschikbaar en veel makkelijker uit te hollen waren.
Halloween vieren is de duivel aanbidden.
Dit is eigenlijk te grof en staat zo niet in de Bijbel. De Bijbel noemt Halloween nergens. Wat de Bijbel wél heel duidelijk afwijst, zijn concrete occulte praktijken: waarzeggerij, bezweringen, mediums, geesten raadplegen en de doden oproepen. Deuteronomium 18:10–12:
Inhoudelijk betekend dit:
Dus: als iemand Halloween gebruikt om echt geesten op te roepen, magie te bedrijven of contact met doden te zoeken, dan botst dat duidelijk met de Bijbel.
Maar een kind dat verkleed als skelet langs de deuren gaat voor snoep, iemand die een pompoen uitholt, of een huis met spinnenwebben versiert, vereert daarmee niet automatisch de duivel. Daar is bijbels geen grond voor. De bedoeling en de concrete handeling doen ertoe.
Historisch is “Halloween = feest van Satan” ook te simpel. De naam betekent All Hallows’ Eve, de avond vóór Allerheiligen. De huidige feestvorm is een mengsel van christelijke, Europese volks- en Keltische tradities, later sterk gevormd door Amerika. Smithsonian beschrijft Halloween gewoon als All Hallows’ Eve met een rijke folkloristische geschiedenis; niet als een oorspronkelijk satanisch feest.
Samengevat: de Bijbel veroordeelt Halloween niet — het woord en het feest komen er niet in voor. De Bijbel waarschuwt wél heel nadrukkelijk tegen waarzeggerij, bezweringen en het oproepen of raadplegen van geesten. Daarom hangt het er ook vanaf wat iemand onder ‘Halloween vieren’ verstaat. Een pompoen, verkleedpartij of snoepavond is iets anders dan bewust deelnemen aan occulte praktijken.
31 oktober staat letterlijk op de drempel van Allerheiligen 1 november
Daarom kun je die avond ook heel anders bekijken dan alleen als een feest van duisternis, spoken en angst. Juist de volgende dag viert de Kerk de heiligen: mensen die in geloof hebben geleefd en van wie het leven getuigt dat duisternis niet het laatste woord heeft.
Zo krijgt 31 oktober vanuit christelijk perspectief bijna iets symbolisch: de nacht is er, maar daarna komt het licht.
De dood is er, maar zij heeft niet het laatste woord.
Hieronder Kerken in Nederland die Lichtjesfeest of Holywins vieren:
Kerken organiseren dan bijvoorbeeld:
Halloween richt de blik vaak op de nacht. Het Lichtjesfeest zegt: de nacht bestaat — maar het licht overwint haar.
Voor 2026 zijn dat o.a. de kerken:
* De Ichthuskerk in Soest organiseert op 31 oktober 2026 een Feest van het Licht voor kinderen. Ichthuskerk Soest
* De Maranathakerk in Sliedrecht heeft op 31 oktober 2026 een Lichtfeest – Youth Edition, expliciet als christelijk tegengeluid richting angst en dood rond Halloween, met worship en de overwinning van Jezus centraal. Revive
* In Katwijk wordt op 31 oktober 2026 een interkerkelijk Feest van het Licht georganiseerd als alternatief voor Halloween. RTV Katwijk
* De Nieuwe Kerk in Delft organiseert regelmatig een Night of Light: kerk open, kaarsjes, stilte, gebed en muziek. Dat is niet alleen specifiek op Halloween, maar past wel duidelijk in dezelfde “licht in de duisternis”-traditie. citykerk-delft.nl
* De Domkerk in Utrecht heeft ook een terugkerende Night of Light, iedere derde zaterdagavond, met kaarsjes, stilte, gebed en zegen. Domkerk Utrecht
* In Deurne is er op 30 oktober in de Sint-Willibrorduskerk een All Hallows’ Eve bij kaarslicht, met meer dan 1.400 kaarsen. Daar wordt juist de christelijke oorsprong van All Hallows’ Eve/Allerheiligen benadrukt. VisitBrabant
* In Heel is er op 31 oktober een Allerzielen-lichtjestocht rond de St. Stephanuskerk, met lantaarns, verhalen, liederen en herdenking. Dat is meer Allerzielen dan Halloween-alternatief, maar inhoudelijk zit het heel dicht bij die “licht in het donker”-gedachte
* In katholieke kring bestaat daarnaast Holywins, vooral rond Allerheiligen. Een duidelijk voorbeeld is het heiligdom van Sainte-Julienne de Cornillon in Luik, waar kinderen op 31 oktober zelfs als heilige of engel verkleed kunnen komen. Die organisatie noemt ook soortgelijke vieringen elders in België.
